جا مانده از آتش کاروان                        

واگویه های یک ترانه سرا پس از نزدیک به پنجاه سال، جامه عمل پوشید. آن که با آهنگ علی تجویدی هم آهنگ می شد و می سرود: " آتشي ز کاروان جدا مانده،  اين نشان ز کاروان بجا مانده، ... من هم ای یاران تنها ماندم، آتشی بودم بر جا ماندم" اینک به کاروانیان پیوست. سرنوشت محتومی است و نیازی نیست تأسف بخوریم. سفری اجباری که از اختیار ما بیرون است. تنها می توان تا حدودی کیفیت آن را تغییر داد و این مهم را بیژن ترقی خوب به پایان رساند و مصداق روشنی از گفته سعدی گردید که می فرماید: سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز .

 ترقی نیز انسانی همانند ما بود و ترانه سرایی همانند هزاران ترانه سرای دیگر. اما یک ویژگی کمیاب داشت که او را ترقی کرد و حسابش را از دیگران جدا نمود. آن چه می گفت از سر درد بود و یا بهتر بگوییم از ته دل. پس لاجرم به دل می نشست. چه آن هنگام که آهنگسازی می خواست، واژه های بی جان را به نوا جان دهد و چه آن هنگام که خواننده ای قرار بود ساخته ذهن او و آهنگساز را به تارهای هنجره خویش بسپارد. در نتیجه شنوندگان نیز خواهی و نخواهی وارد این ماجرا می شدند و با هر بار خوانش آن ترانه ها، هم آهنگ می شدند. "آتش کاروان" اش بی تردید یک نقطه فروزان در کارنامه هنری اش بود. زنده یاد علی تجویدی و بانو دلکش (عصمت باقر پور) نیز با همین ترانه، بر سر زبان ها افتادند. گر چه کارنامه پر و پیمان هر سه تن، خیلی بیشتر از "آتش کاروان" است.

       بخشی از آتش کاروان سروده بیژن ترقی با صدای دلکش را بشنوید

 او خیلی خوش اقبال بود که در دوران پیری هم چشمه ذوقش می جوشید و درخواست پیمان سلطانی رهبر ارکستر ملل را بی پاسخ نگذاشت. ترانه پایانی اش که "نام جاوید وطن" عنوان گرفت، با آهنگی از موسیو لومر، تنظیم پیمان سلطانی و صدای سالار عقیلی، نشانی از آن ترانه ها و آهنگ های جذاب دوره رادیو داشت و در عین حال جلوه ای امروزی به خود گرفته بود. ترقی این ترانه زیبا را بدون هیچ چشم داشتی به ارکستر ملل تقدیم کرد. آن هم درست در زمانه ای که برخی ترانه سرایان امروزی در نخستین برخورد، صحبت از 500 هزار تومان برای هر ترانه می کنند و چانه پشت چانه می زنند تا درمی بیشتر بیندوزند نه این که دلی را به وجد آورند.

  نام جاوید وطن، سروده بیژن ترقی با تنظیم پیمان سلطانی و صدای سالار عقیلی را بشنوید

و چه دل پری داشت از این بی هنران همه جا حاضر که به زعم وی هرزگی و هرزه درایی می کنند. در یکی از نامه هایش به رئیس موسسه نغمه شهر که بزرگداشتی هم برایش گرفته بود، از این هرزه درایی ها، لب به سخن می گشاید و می گوید:

از خون جوانان وطن لاله دمیده

ای عارف موسیقی ایران به  کجایی؟

گشتند همه شاعر و خواننده مشهور

خواننده ولیکن به چه آهنگ و نوایی

بازیچه اطفال شده شعر و ترانه

مبهوتم از این هرزگی و هرزه درایی

گر بزم هنر بود به صد شرم و حیا بود

اکنون نه هنر مانده و نه شرم و حیایی

منبع :موسيقي ما

                       روحش شاد يادش گرامي

«بیژن ترقی» ترانه سرای برجسته به علت نارسایی تنفسی جمعه شب درگذشت.

این ترانه ‌سرای پیشکسوت 80ساله،مدتی بود که به علت آرتروز پیشرفته قادر به حرکت نبود. زنده ياد ترقي در آخرین مصاحبه اش گفته بود:چیزی برایم باقی نمانده است. کتابخانه را تعطیل کردم و خانه‌ام را برای تأمین هزینه‌های درمان فروختم. بیمه هم کاری برای من نکرد، فقط یک بار آمدند و دیگر پشت سرشان را هم نگاه نکردند. هزینه‌های درمانم را خودم پرداخت کردم و الحمدالله راضی‌ام.

بیژن ترقی متولد سال 1308 در تهران از 20سالگی ترانه‌سرایی را آغاز کرد و نزدیک به شصت سال آثار مختلفی از جمله مجموعه‌ی «از پشت دیوارهای خاطره» شامل خاطرتی از نیما یوشیج، شهریار، رهی معیری و... و «آتش کاروان» دربرگیرنده‌ی مجموعه‌ی سروده‌ها را منتشر کرد. مراسم تشییع پیکر این هنرمند دوشنبه ششم ارديبهشت برگزار خواهد شد.

گيله‌لو در گذشت این هنرمند را به خانواده آن مرحوم وبه جامعه هنری ايران  تسلیت می گوید. 

          روحش شاد يادش گرامي

آه باران اثر جدید

استاد محمد رضا شجریان

منتشر شد