آلبوم "آه باران" آخرین اثر استاد «محمدرضا شجریان» مجموعه‌ایست که در فرم و فضای موسیقی گلها تنظیم گردیده و به یاد بزرگان حسین یاحقی،‌مرتضی محجوبی، رهی معیری و بنان ساخته شده است.

این آلبوم شامل 7 قسمت درمایة دشتی است که چهار قطعة آن بصورت ارکسترال، دوقطعه بصورت ساز وآواز همراه پیانوی فخری ملک پور و تار فرهنگ شریف بر اشعار حافظ و عطار بوده و یک قطعه آن چهار مضراب تار به همراه تنبک همایون شجریان می‌باشد.

تصانیف این آلبوم عبارتند از: "دیدی ای مه" با آهنگسازی حسین یاحقی بر ترانة رهی معیری، "نوای نی" با آهنگسازی مرتضی محجوبی بر ترانة رهی معیری و "آه باران" با آهنگسازی محمدرضا شجریان بر روی شعری از فریدون مشیری می‌باشد که تنظیم کلیه قطعات وهمچنین ساخت مقدمة دشتی توسط مزدا انصاری انجام گرفته است.

هنرمندان اعم از تکنوازان و نوازندگان ارکستر که در این مجموعه همنوازی و همراهی نموده‌اند عبارتند از: فرهنگ شریف تار، فخری ملک‌پور پیانو، همایون شجریان تنبک ،ارسلان کامکار ویلن، علی رحیمیان ویلن، علی جعفری پویان ویلن، سینا جهان‌آبادی ویلن ،میثم مروستی ویولا، سهراب برهمندی ویولا ،کریم قربانی ویلنسل، ناصررحیمی فلوت، ایمان جعفری پویان کلارینت، علی رزمی تار.

آلبوم "آه باران" شنبه 22/01/ 1388 به بازار عرضه خواهد شد. منبع:دل آْواز 

شادروان شاپورنیاکان از نوازندگان چیره دست و شیرین نواز ویولن در ایران که در سال ۱۳۰۵ در نطنز در خانواده ای اصیل و بزرگ ایرانی متولد شد. پدرش هژبر سلطان از انقلابیون دوره ستارخان و باقر خان و آموزش دیده ی مکتب درویش خان بود و به زیبایی تار می نواخت و برادرانش به نام های بهمن نیاکان ، سرتیپ هوشنگ نیاکان ، سرهنگ نادر نیاکان ، سرهنگ دکتر بهرام نیاکان ، سرهنگ دکتر منوچهر نیاکان و اردشیر نیاکان و دو خواهرش به نام های ایراندخت و پوراندخت همگی دارای هنر و از نوازندگان برجسته بودند. بهمن ، هوشنگ ، نادر و شاپور نیاکان نه تنها ویولن را به خوبی می نواختند بلکه باسازهای دیگر نیز آشنایی داشتند همچنین دو خواهرش آکاردئون  را به زیبایی و در حد استادی می نواختند. شاپور علاوه بر ویولن ۱۴ ساز دیگر را نیز به استادی می نواخت . وی از کودکی به موسیقی علاقه مند شد و هر زمان که پدرش دست به ساز می برد او دست از همه کارها حتی بازیهای کودکانه می کشید و به پنجه های پدر خیره می شد (  همه کسانی که صاحب هنر هستند وجوه مشترکی دارند از جمله اینکه استاد قراچورلو نیز از کودکی به موسیقی علاقه مند شدند و همانطور که در گذشته گفتم ایشان قبل از اینکه الفبای فارسی بیاموزند الفبای موسیقی را فراگرفتند) تا این که در سن ۱۴ سالگی با ویولنی که پدر برایش خریده بود به تمرین پرداخت و ردیف های موسیقی ایرانی را با کمک پدر به صورت سینه به سینه آموخت. شاپور بلافاصله پس از آموختن فن موسیقی نزد استادان آن زمان به رادیو رفت و از سوی مشیر همایون شهردار مورد آزمون قرار گرفت  و توانست ارکستر پنج رادیو را تشکیل دهد و با هنرمندان بنامی چون فرهنگ شریف ، حسین همدانیان ، انوشیروان روحانی ، مهدی تاکستانی ، میرفتاح بازرگان و عماد رام برنامه اجرا می کرد. اولین آهنگ وی طوفان عشق نام داشت که در فیلمی به همین نام اجرا شد و پس از آن بیش از ۳۰۰ آهنگ ساخت که شعر اغلب آنان را خودش سروده بود. در سال ۱۳۳۳ به دستور فرهنگ و هنر آن زمان مقرر شد که افرادی که کلاس موسیقی دایر می کنند مورد آزمون استاد صبا قرار بگیرند. به همین دلیل کلاس های موسیقی برای مدتی به حالت تعلیق درآمد تا افراد مورد تایید مجوز لازم را اخذ نمایند . تنها فردی که کلاس موسیقی او در خیابان لاله زار دایر بود و استاد صبا معترض آن نبود کلاس شاپور نیاکان بود

استاد نیاکان شاگردان بسیاری تعلیم داد از جمله معروفترین شاگردان وی می توان اسداله ملک ، سعید قراچورلو، حسین صمدی و ... را نام برد. علاوه برآن خوانندگان بسیاری را آموزش داد که همگی از مطرح ترین خوانندگان روز رادیو بودند از جمله منوچهر شفیعی ، قاسم جبلی ، بهرام سیر (سی ار) و ....

از دیگر آهنگ های معروف او می توان به " کاروان " با خوانندگی خانم روحبخش ( ای کاروان آهسته ران یار از برم رفت - عشق و امید و شادی ز دست من با دلبرم رفت ) و رقص پروانه به خوانندگی قاسم جبلی ، غم آمده به خوانندگی خانم دلکش ( غم آمده غم آمده انگشت رو بر در می زنه - با ضربه انگشت خود بر سینه خنجر می زنه) و کبوتر بهشتیم سفر مکن که به تازگی با اجرای جدیدی شنیده می شود نام برد.

سرانجام نیاکان پس از یک عمر تلاش و کوشش فرهنگی هنری در ۱۶ اسفند ۱۳۷۲ در سن ۶۷ سالگی درگذشت و در امامزاده طاهر کرج آرام گرفت.

فروتنی ، صفای باطن ، سکون ، آرامش و دوری از هیاهو از ویژگی های بارز اخلاقی شادروان نیاکان بوده است

 در اینجا قسمتی از نوازندگی استاد شاپور نیاکان تقدیمتان میگردد

محفل خصوصی ، شاپور نیاکان و شجریان (بیات اصفهان با کوک دو لا لا می) منزل امیرزاده

 محفل خصوصی ، شاپور نیاکان نی احتمالا موسوی (قطعه کاروان ساخته شاپور ) منزل محمودی خوانساری

 چهار مضراب بیات اصفهان با کوک (دو لا لا می) توسط اسداله ملک

قطعه گریه لیلی توسط اسداله ملک

         يادش گرامي روحش شاد

 زنده یاد «امیرناصر افتتاح» به سال 1314 در تهران متولد شد وی از کودکی به نواختن تنبک علاقمند بود و هر وقت امکانی دست می‌داد ، شروع به نواختن می کرد . او پس از اتمام تحصیلات ابتدایی برای ادامه تحصیل به دبیرستان رازی رفت و در این دبیرستان موفق به دریافت دیپلم شد . ولی در همین زمان پدرش به رحمت ایزدی پیوست و او را تنها گذاشت . فوت پدر برای او ضربه بزرگ و جبران ناپذیری بود و این ضربات تا آخرین لحظات وحیات ، این همرمند با ارزش را راحت نگذاشت و پیوسته او را زیر ضربات روحی و روانی قرار میداد ، به طوری که او مردی کم حوصله و تندخو و عصبی شده بود . و با این همه انسانی بود شریف ، بی تکبر ، دست دل باز ، رفیق دوست و با شخصیت و نمونه هنرمند درستکار و والامقام .

امیرناصر افتتاح در اوایل نوجوانی نزد هوشنگ مهرورزان که از شاگردان ممتاز استاد حسین تهرانی بود ، شروع به فراگیری نواختن ضرب کرد و پس از چندی نیز در خدمت استاد تهرانی نواختن ضرب را تکمیل کرد . این فراگیری به حدی بود که خود ، در مقام استادی قرار گرفت و شاگردان بزرگی چون : محمد اسماعیلی ، ابتین اجلالی ، امیربابک رکنی ، اصغری ، بهزاد رضوی ، محمود فرحمند بافی و رجبی را تربیت کرد که امروزه هر کدام جایی والا در نواختن این ساز دارند .

امیر ناصر افتتاح در سال 1334 به رادیو رفت و همکاری خود را با ارکسترهای مختلف آغاز کرد ولی اوج شکوفایی کار او زمانی بود که به برنامه های گلها راه یافت در واقع او بعدها یکی از ستاره های درخشان این برنامه شد .

شادروان امیرناصر افتتاح ، دوستی عمیق با اکبر گلپایگانی هنرمند دیگر گلها پیدا کرد و این دوستی تا آخرین روزهای حیات وی ادامه داشت .

سرانجام فشار روحی و عصبانیت و نارسایی هایی که برای او به وجود آمده بود ، منجر به سکته قلبی او شد و در 11/11/1366 قلب پر از مهر و صفای این هنرمند در عنفوان جوانی از کار افتاد . او را در امامزاده طاهر کرج به خاک سپردند ، خداوند رحمتش کند .

                   روحش شاد یادش گرامی  

      درباره استاد فرامرز پایور

              پدر گروه نوازی در موسیقی ایرانی

بنا بر اسناد صوتی و تصویری، نخستین گردهمایی سازهای ایرانی برای اجرای گروهی، به دوره درویش خان و مشخصاً کنسرت های انجمن اخوت باز می گردد. آن زمان، تار، تنبک، کمانچه، سنتور و نی، تنها سازهایی بودند که هسته گروه نوازی به شیوه ایرانی را شکل می دادند ولی اکنون سازهایی مانند بربط، قانون، دف، رباب، قیچک، سه تار و غیره نیز در گروه نوازی ایرانی مشارکت می کنند. در ابتدای کار، سازهای پنجگانه یعنی تار،سنتور، کمانچه، تنبک و نی، همزمان به کار نمی رفتند. بلکه غالب گروه نوازی های آن دوره، انتخابی از این مجموعه بودند. کم کم با ورود سازهای غربی نظیر ویولون و پیانو، در طول نزدیک به چهار دهه، موسیقی ایرانی جولانگاه ارکسترهای ترکیبی ایرانی و غربی شد. در این شیوه، بدنه اصلی ارکستر را گروه سازهای زهی و پیانو به همراهی کلارینت تشکیل می دادند و از سازهای ایرانی تنها تار و تنبک اجازه حضور داشتند. برنامه های رادیویی گلها ، نمونه آشنایی از این شیوه گروه نوازی است.

در اوایل دهه چهل خورشیدی، جریانی از موسیقی ایرانی به تدریج شکل گرفت که در ابتدا علاقه زیادی به تغییر نظام گروه نوازی رایج داشت. بدین منظور توجه ویژه ای به احیای سازهای مهجور و حتی گمشده موسیقی قدیم ایران شد و در کارگاه ساخت ساز وزارت فرهنگ و هنر آن زمان، تجربه های متفاوتی صورت گرفت. پیرو این حرکت، موسیقیدانی به نام مهدی مفتاح گروه بزرگی از سازهای ایرانی موجود و همچنین احیا شده را تشکیل داد. اما در عمل چندان موفق نبود تا این که چند سال بعد حدود 1345 خورشیدی (1966 میلادی)، یک نوازنده زبده سنتور و از شاگردان مکتب موسیقی ابوالحسن صبا، تجربه مهدی مفتاح را بار دیگر تکرار کرد و موفق شد گروه نوازی با سازهای ایرانی را رونق دهد. مبتکر این حرکت جسورانه، فرامزر پایور، آهنگساز و نوازنده پرکار موسیقی ایرانی در آن زمان بود که با گرد آوردن جوانان مستعدی چون هوشنگ ظریف، رحمت الله بدیعی، حسن ناهید و چهره های آزموده ای همچون جلیل شهناز و حسین تهرانی توانست برای نخستین بار ارکستری متشکل از سازهای ایرانی تشکیل دهد و افق جدیدی را پیش روی آیندگان باز کند. پایور در ابتدا به جای آن که تغییر صددرصدی در الگوی سازآرایی (ارکستراسیون) آن زمان بدهد، گروهی از سازهای ویولون را در کنار برخی سازهای ایرانی مثل تار، سنتور، نی، کمانچه و تنبک قرار داد. وی کم کم از عود و ساز بازسازی شده ای به نام قیچک -برگرفته از سازی به نام سرود در بلوچستان- نیز در گروه نوازی جدید استفاده کرد. او در طول بیست سال پس از این نوآوری، به تدریج از حضور ویولون ها کاست تا جایی که در اواخر دوره فعالیتش، تمام سازهای گروه اش، ایرانی بودند.

 گروه نوازی به سبک ایرانی با آن چه در غرب تحت عنوان ارکستر به چشم می خورد، تفاوت ماهوی دارد. به این صورت که سنت دیرینه تکنوازی در موسیقی ایرانی پس از آشنایی ناقص ایرانیان با موسیقی غربی، شیوه اجرای گروهی ایشان را هم تحت تأثیر قرار داد و آن چه در عمل تحقق یافت، اجرای همزامان یک ملودی توسط همه اعضای گروه بود. به عبارتی فرهنگ تکنوازی، یک صورت گروهی یافت. گر چه این شیوه، فاقد زیبایی شناسی ارکسترهای غربی بود، منتهی حجم صدای گروه از یک سو و ایجاد صدادهی (سونوریته) جدید از سوی دیگر، به گوش ایرانیان خوش آمد و کار گروه نوازی کم کم پا گرفت. نخستین نمونه صددرصد ایرانی آن، که توسط استاد مهدی مفتاح نوازنده ویلون، فلوت و قانون به وجود آمد تقریباً چنین مشخصه ای داشت. ارکستر 18 نفره او پس از مدتی از هم پاشید و در عمل نتوانست جریانی را شکل بدهد. اما با پیگیری های فرامرز پایور و نگاه متفاوت او به مقوله ارکستر ایرانی که دقیقاً الگوی همزمان نواختن یک ملودی را دنبال نمی کرد، جریان گروه نوازی به معنی کلمه شکل گرفت و عملاً در فرهنگ موسیقی ایرانی رسمیت یافت.

تصنیف ما گذشتم با تنظیم پایور و صدای عبدالوهاب شهیدی را بشنوید

 استاد پایور با نگاه ویژه ای که به سازهای ایرانی از یک سو و توجه به جنس موسیقی ایرانی از سوی دیگر داشت، به تدریج شیوه گروه نوازی را به سمتی برد که نه در دامن موسیقی پلی فونیک غربی بیفتد و نه همچون کارهای تکنوازی، یک گروه تک صدایی ایجاد کند. او خوب می دانست موسیقی ایرانی به شیوه غربی قابل تنظیم نیست و ارکستر متأثر از فرهنگ غربی، در نهایت صدای نیمه ایرانی و نیمه غربی می دهد حتی اگر یک ساز ایرانی در آن نقش تکنوازی داشته باشد. از ویژگی های موسیقی او، تنظیم های چند بخشی ویژه موسیقی ایرانی بود، به طوری که در مجموع صدای غربی به گوش مخاطب نمی رسید. اما در دوره پیش از وی، تنظیم های ارکستری علی نقی وزیری چنین نبودند و گاه نوع برخورد صداهای متفاوت، باعث تداعی هارمونی غربی در گوش مخاطب ایرانی می شد. پایور با آگاهی از برخی تکنیک های موسیقی غربی، شیوه بخش نویسی ارکستر را به صورت محدود در گروه نوازی ایرانی پی ریزی کرد، به گونه ای که در اغلب آثارش، خط ملودی تار، بربط، سنتور و سازهای کششی متفاوتند.  

آن چه که در آثار پایور خیلی شاخص به نظر می رسد، ترکیب های رنگارنگ صوتی است که با استفاده از قابلیت سازهای ایرانی، جلوه های جدیدی را به شنوندگان ایرانی ارائه می کند. سوال و جواب های تار، سنتور، کمانچه، نی و حتی تنبک از ترفندهای مخصوص ایشان است. فرامرز پایور در عین حال مروج ریتم های لنگ در موسیقی دستگاهی ایران به حساب می آید. تا پیش از او آهنگسازان و نوازندگان توجهی به ریتم های لنگ نداشتند و یا اصولاً نمی شناختند. اما پایور با روحیه نوآورانه ای که داشت، با همکاری خانم سیما بینا که اصالتاً بیرجندی بود و به چنین ریتم هایی آشنایی داشت، حرکتی را آغاز کرد که اینک به یک جریان قوی تبدیل شده است. همکاری این دو هنرمند منجر با بازخوانی چندین ترانه خراسانی با ریتم های پنج ضربی و هفت ضربی شد.

 ترانه یارم بی نظیره با تنظیم پایور و صدای سیما بینا را بشنوید

 تجربه فرامرز پایور در تنظیم آهنگ به سبک گروه نوازی ایرانی، باعث شد تا آثار فاخر متقدمانی چون ابوالقاسم عارف قزوینی و علی اکبر شیدا در نگاه جدید، رنگ دیگری به خود بگیرند و از نسخه اصلی خود جلوه بیشتری داشته باشند. شاید بتوان تصنیف "از خون جوانان وطن" ساخته عارف قزوینی که در سال 1358 با تنظیم ویژه فرامرز پایور و صدای کم نظیر محمد رضا شجریان به اجرا درآمد را اوج خلاقیت های ارکستری او به حساب آورد. گروه نوازی در سال های اخیر گر چه از سوی برخی سنت گرایان به دیده انتقادی نگریسته می شود، ولی باید توجه داشت که جریان غالب چهار دهه اخیر، همین شیوه بوده و همچنان پرطرفدار است. جریانی که استاد پایور به حق پایه گذارش بوده و از این جهت پدر گروه نوازی به سبک ایرانی است.

 تصنیف از خون جوانان وطن با تنظیم پایور و صدای شجریان را بشنوید

 منبع : موسيقي ما  

 بهار آمد بهار آمد ، سلام آورد مستان را
سالی دیگر گذشت ، با همه بیم ها و امیدها ، لطف ها و بی مهری ها ، موفقیت ها و ناکامی ها ، مثل همه سالها این واقعیت زندگی است . تلخ و شیرین آن با هم است ، مثل خود موسیقی ، اصوات خوش در کنار اصوات نامطبوع معنا پیدا می کند و زیبائی می آفریند . سفیدی و درخشش پدیده ها در کنار تیرگی تجلی و تعریف بدست میدهد . البته اگر تلخی ها تنها در اندازه یادآوری و بخاطر آوردن شیرینی باشد مطبوع تر می نماید و مسلماً ناکامی ها نبایستی به تکراری برسد که انگیزه های نیل به موفقیت را ناکام بگذارد .

آرزوهای بزرگ همواره انگیزه هایی قدرتمند می آفریند و نیل به آرمانها را میسر میسازد وسدی بلند در مقابل رخوت و ناامیدی استوار می کند .

در این سال جدید در این لحظه های ناب که پیوندها درونی ما با همه آن علقه هایی که داریم به نوعی گره میخورد و خواسته های نهفته و فرصت های از دست رفته در روح و ذهنمان بیدار میشود با عزمی نو و رویشی تازه در روحمان همچون بهار که شکفته شده است باید که به مهر و بالندگی برای روزها و سالهائی موفق تر و سرفرازتر گام برداشت .

 "نوروز" ما را به روز و روزگاری نو فرا می خواند و بهار پیام شادمانی به همه موجودات هدیه می کند؛ در هنگامه این رویداد فرخنده برای همه عزیزان شادکامی ولحظه هایی سرشار از مهر و نیکی آرزو دارم .